RSS  

وضعیت کارگران ساختمانی در ایران

(قسمت اول)

در چند سال اخیر به دلیل رشد چشمگیر جمعیت و هجوم جمعیت از روستاها به شهر ها و بحران در سیستم تولید کارگاهی و کم سود شدن این بخش (صنعتی) برای سرمایه داران و وجود پتانسیل فراوان کار در بخش مسکن لذا این عوامل سرمایه داران را به ان وا داشت تا امکانات و سرمایه ود را به بخش مسکن روانه نمایند. که این امر باعث شده است که بیشترین میزان سرمایه گذاری بش خصوصی در ایران به بخش مسکن تعلق گیرد و در پناه ان این بخش به بزرگترین قتلگاه کارگران تبدیل شود که جای بسی موشکافی و ریز بینی میباشد.

کارگران ساختمانی و فصلی در ایران بیشترین نیروی کار (حساب نشده) طبقه کارگر ایران را به خود اختصاص داده اند که همین امر باعث شده است که هر روزه مشکلات این جامعه میلیونی کارگری صد چندان شود. در چند سال اخیر هم بیشتر کارفرمایان در این بخش که جملگی یا رده بورژوا های سنتی (قسمتی از سرمایه داری بازار) بوده اند یا سرمایه داران سایر بش های تولیدی دیگر که به دلیل تعطیلی و اعلام ورشکستگی واحد های تولیدی خود و دریافت وامهای کلان به این عرصه پا نهاده اند و توانسته اند هزاران میلیارد تومان را به جیب بزنند و در این میان تولید کنندگان واقعی مسکن یعنی همان کارگران ساختمانی روز به روز فقیر تر و بی چیز تر شده اند . یعنی هر چه ساختمان ها بیشتر به عرش اعلی سر نهاده اند کارگران چندین بار فرا تر به فرش سفلی و خاک سیاه نشسته اند و این رابطه تولید سرمایه داری که هر چه بیشتر تولید ارزش اضافی بالا برود به همان میزان شکاف طبقاتی بیشتر میشود و در اینجا بهتر به چشم میورد برای مثال در چند سال اخیر با وجود اینکه تعداد واحد های مسکونی چندین برابر شده است ولی قیمت مسکن و اجاره بها حدود 300در صد افزایش داشته است.

 کارگران ساختمانی در ایران استثمار شده ترین بش از طبقه کارگر میباشند چون نه دارای قرار دادی هستند (اکثرا) و نه کار انها در جایی ثبت میشود و نه دارای بیمه تامین اجتماعی هستند که برای توضیح بیشتر باید گفته شود که اصولا اکثر کار گران ساختمانی در بیشتر بخشها به شیوه عرفی و قهوه خانه ای و سر میدانی یروی کار ود را شفاها با قیمت گذاری بسیار کمی به معرض فروش میگذارند و اصولا اگر هم مشکلی از نظر حقوقی متوجه کارگران باشد کمتر قابل پیگیری است . در مورد بیمه هم هر از گاهی طرح بیمه کارگران ساختمانی وارد مجلس میشود و پس از چند روز هم با عدم تصویب روبرو میشود و این سیکل چندین بار تا بحال تکرار شده است . در کارگاه های بزرگ نیز که کارگران دارای بیمه و قرار داد هستند باز هم احتساب حقوق انها به صورت روز شمار و یا حتی ساعتی است .

 در خصوص امنیت جانی کارگران باید گفت متاسفانه بیشتر ساختمانها از بیمه ساختمانی استفاده نمیکنند و در کارگاه ها کمترین موارد ایمنی از جمله کلاه و کفش و دستکش ایمنی و استفاده از حفاظ مناسب مابین طبقات و استفاده نکردن از مواد و ابزار الات ایمنی در مورد برق صنعتی و بالا بر ها و دهها مورد دیگر که بیشتر به دلیل بی توجهی کار فرما و عجله شرکتها و پیمان کاران برای پیشبرد کار روزانه است شاهد حوادث وحشتناکی در محیط کار در ساختمانها هستیم که با اندکی رعایت اصول ایمنی و لحاظ کردن موارد فوق دیگر شاهد چنین حوادثی در حین کار کارگران نخواهیم بود .

خود بنده هم به عنوان کارگر ساختمانی تمامی مشکلاتی که در بالا به ان اشاره شد با رگ و پوست حس کرده ام و شاهد این بی حقوقی گسترده در مورد کارگران ساختمانی هستم .بسیار جالب است که پر سود ترین بخش سرمایه گذاری در ایران ( بخش مسکن) تا به امروز از بیمه کارگران  خود امتناع کرده است .

برای درک هرچه بیشتر در مورد سود های نجومی در بخش ساختمان سازی یک مثال ساده میاوریم:

قیمت میانگین فروش سراسری مسکن در ایران را به ازای هر متر مربع یک میلیون تومان در نظر بگیرید یک بلوک 30 واحدی بر اساس هر واحد 100 متر مربع را نیز بخاطر داشته باشید . بر اساس یک حساب سر انگشتی و احتساب مصالح با قیمت دولتی (سیمان و اهن و...) حدود 3میلیارد تومان برای کار فرما به فروش میرسد که البته باید این را در نظر داشت که طبق مصوبه شورای پول و اعتبار و وزارت مسکن و شهر سازی انبوه سازان 90 درصد مبالغ هزینه ای خود را وام بلند مدت دریافت میکنند.

مشکل پایه ای در سطح دستمزد هاست یعنی اینکه دستمزد کارگران در سایه تعیین کار فرمایان انها بسیار ناچیز و چند سال یکبار افزایش می یابد که همین افزایش ناچیز هم مرهون اعتراضات کارگران فصلی و مهاجر در کارگاه های بزرگ میباشد که با این تورم افسار گسیخته و پایین امدن قدرت خرید و فشار اقتصادی و گرانی و فزاینده هیچ دردی را از کارگران دوا نمیکند در قبال این افزایش ناچیز دستمزد ما شاهد رشد چشمگیر بهای مسکن حتی در شرایط رکود فعلی هستیم .

در اینجا یک سوال اساسی در اذهان کارگران ایجاد میشود که چرا کارفرمایان باید تعیین کنند ما چقدر بگیریم مگر کارفرمایان اجازه می دهند کسی در تعیین نرخ مسکن دخالت کند و بسیار از اینگونه سوالات که طول تاریخ نظام بردگی مزدی اذهان را مشوش نموده است . البته در جواب این سوالات باید گفت که خیر ما کارگران خود باید میزان دستمزد مان را تعیین کنیم ما باید از امنیت شغلی و جانی برخوردار باشیم بهداشت و بیمه واموزش مجانی حق مسلم ماست ما دیگر نمیتوانیم شاهد این بی حقوقی گسترده باشیم .

شجاع ابراهیمی

8 تیر 1388